Guano, thứ phân chim làm chao đảo châu Âu

Guano, thứ phân chim làm chao đảo châu ÂuGuano từng được biết đến như "vàng trắng", là phân bón hàng đầu trước khi có phân hóa học.
Lượt xem: 2,014 lượt

Guano, từ tiếng Anh mượn từ tiếng Tây Ban Nha, lại là phiên âm tiếng thổ dân Andean (Anh-điêng) “wanu”. 

Guano là phâm chim tầng tầng lớp lớp trên các hòn đảo hoang ở khu vực ít mưa, thường thấy ở các hòn đảo Tây Nam Mỹ, và Thái Bình Dương. Nguồn thức ăn của chim biển chủ yếu là cá, nên phân của chúng cũng giàu dinh dưỡng hơn hẳn phân gia súc ăn cỏ, thêm vào đó khí hậu ít mưa đảm bảo phân chim không bị rửa trôi, thay vào nó chúng đóng thành tảng cao hàng nhiều mét. Guano nhờ vậy cực giàu các loại nguyên tố thiết yếu, như phot-pho, amoni nitrat và ure. Ngoài guano phân chim, còn có guano phân dơi, nhưng phải là dơi ăn côn trùng.

 

Một đảo guano, phần đỉnh trắng là phân chim lưu cữu

Một đảo guano, phần đỉnh trắng là phân chim lưu cữu. Nguồn: Wikipedia

 

Người thổ dân Trung Mỹ đã biết dùng guano trong nông nghiệp từ hơn 1500 năm về trước. Tài liệu của thực dân Tây Ban Nha còn ghi chép lạị sự coi trọng đặc biệt của đế quốc Inca với guano: nguồn tài nguyên quý này được bảo vệ cẩn thận, khai thác có chừng mực và giết, thậm chí chỉ làm phiền chim trên đảo trong mùa sinh sản cũng là tội chết. Người châu Âu đã biết về guano từ năm 1609 khi nhà sử học Tây Ban Nha Garcilaso del la Vega viết về nông nghiệp ở Tân Thế Giới, nhưng họ quan tâm hơn đến những tài nguyên rõ ràng của châu Mỹ.

Chỉ đến năm 1804, khi nhà thám hiểm người Phổ Alexander von Humboldt mang guano về châu Âu, tìm đến những nhà hóa học giỏi nhất thời bấy giờ nghiên cứu, cả châu Âu mới nhận ra tiềm năng của loại “vàng trắng” này.

Đầu thế kỉ 19 cũng là thời điểm “chín mùi” cho nhu cầu guano. Dân số tăng nhanh trong khi chiến tranh liên miên giữa 2 cường quốc Anh – Pháp tàn phá cả châu Âu, hàng nghìn năm trồng cấy làm nghèo đất nhưng chất lượng phân bón thấp khiến nhu cầu lương thực tăng vượt khả năng sản xuất nông nghiệp đương thời.

 

Đảo Chincha, một trong những mỏ guano lớn nhất

Đảo Chincha, một trong những mỏ guano lớn nhất. Nguồn: Wikipedia

 

Người châu Âu đổ xô đi tìm guano. Ngay lập tức chính phủ Peru, với lợi thế địa lí của mình, thành lập các mỏ khai thác lớn, trở thành nhà xuất khẩu guano số 1 thế giới. Anh liền kí kết các hiệp định độc quyền với Peru.

Mỹ rất không thích điều này. Guano là một tài nguyên sát sườn Mỹ, vậy mà họ phải nhập từ bên kia Đại Tây Dương. Mỹ đáp trả bằng Đạo luật Đảo guano, tuyên bố rằng công dân Mỹ, khi tìm thấy đảo chứa guano vô chủ, không thuộc chủ quyền của quốc gia nào, chưa thuộc Mỹ, thì được phép tuyên bố chủ quyền lên đảo đó, và Tổng Thống Mỹ có thể điều động quân đội đảm đảm tuyên bố chủ quyền nói trên. Tưởng tượng xem, các cường quốc tranh giành phân chim !

 

Chim Cốc Guano, nguồn gốc của những mỏ guano khổng lồ

Chim Cốc Guano, nguồn gốc của những mỏ guano khổng lồ. Nguồn: Wikipedia

 

Trong khi đây là tin vui cho ngành nông nghiệp phương Tây, các nhà hàng hải, nhưng lại là tin xấu cho các loài chim biển. 

Công nhân mỏ guano giết thịt chim, ăn trứng chim, phá hoại môi trường sống của chúng. Số lượng chim biển, và theo đó là guano sụt giảm không phanh. Đến những năm 1870, các mỏ guano lớn nhất cạn kiệt, và vài thập kỉ sau, Peru ra luật bảo vệ các loài chim biển tạo ra guano, đây là lần đầu tiên một chính phủ tham gia bảo vệ môi trường để bảo vệ nguồn tài nguyên của mình.

Nhưng tất cả đã muộn: sau gần một thế kỉ khai thác tự do, cung giảm sâu, đẩy giá guano cao ngất ngưởng, thêm vào đó, những mẫu phân bón hóa học đầu tiên đã được tung ra thị trường, đẩy nhu cầu guano giảm xuống 0.

 

Tuy nhiên, hiện nay nhu cầu guano tăng trở lại do nông nghiệp hữu cơ. Khi những người nông dân không muốn dùng phân bón hóa học, họ tìm đến thứ tốt thứ hai: guano. May thay ngày nay chúng ta đã biết học hỏi người Inca xưa: khai thác mỏ đi cùng những nỗ lực bảo tồn các loài chim biển. Hơn thế, những mỏ guano dơi nhân tạo cũng góp phần cung cấp phân bón hữu cơ cho toàn thế giới. Tuy nhiên, có phải cứ hữu cơ là tốt ? Mời bạn đọc bài sau để tìm hiểu thêm về ô nhiễm môi trường do phân bón nhé.

 

Nguồn: Internet - EcoClean t/h.

Bài viết khác cùng chuyên mục

Tổng hợp tin ông Dũng
Người thạo tin môi trường Việt Nam hẳn đã biết tin ông Huỳnh Uy Dũng hứa tặng tp Đà Nẵng hệ thống xử lí nước hồ bằng vi sinh nhưng rồi rút lại. Ecoclean xin được tổng hợp tin tức cho bạn đọc được rõ.
Tổng hợp tin ông Dũng
Người thạo tin môi trường Việt Nam hẳn đã biết tin ông Huỳnh Uy Dũng hứa tặng tp Đà Nẵng hệ thống xử lí nước hồ bằng vi sinh nhưng rồi rút lại. Ecoclean xin được tổng hợp tin tức cho bạn đọc được rõ.
Chu trình chuyển hóa của phot-pho và ni-tơ
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu quá trình phot-pho và ni-tơ chuyển hóa và di chuyển trong tự nhiên
UBND tỉnh Thanh Hóa cho phép lọc hóa dầu Nghi Sơn xả thải ra biển
Vừa qua, nguồn tin từ UBND tỉnh Thanh hóa cho biết tỉnh đã phê duyệt cho phép công ty TNHH lọc hóa dầu Nghi Sơn được phép xả thải ra biển.
Hỗ trợ trực tuyến 24 / 7
tư vấn xử lý dầu mỡ
Xử lý dầu mỡ, tắc nghẽn đường ống
0906.960.177
tư vấn xử lý hầm tự hoại
Xử lý hầm tự hoại, khử trùng, diệt nấm mốc
0909.025.177
tư vấn khử mùi hôi cống
Xử lý mùi hôi cống thoát nước
0909.692.177
tư vấn sản phẩm tẩy rửa
Hóa chất làm sạch
0909.404.177
Vi sinh nuôi tôm cá thủy sinh, nuôi trồng thủy sản
Vi sinh nuôi tôm cá thủy sinh, nuôi trồng thủy sản
0908.901.955
Chia sẻ lên mạng xã hội