Sơ lược về tính chất và thành phần ô nhiễm trong nước thải ngành mía đường

Sơ lược về tính chất và thành phần ô nhiễm trong nước thải ngành mía đườngCây mía đường đang giữ vai trò quan trọng như thế nào đối với ngành công nghiệp hiện nay? Và trong nước thải ngành công nghiệp bao gồm những thành phần ô nhiễm nào?
Lượt xem: 3,382 lượt
Đường là loại gia vị vô cùng quan trọng trong mỗi bữa ăn của gia đình. Ngoài ra, đường còn là một nguyên liệu quan trọng của nhiều ngành sản xuất công nghiệp nhẹ và hàng tiêu dùng như bánh kẹo,… Và, đó là tiền đề để trồng và phát triển để phát triển ngành mía đường.

Những ưu điểm của cây mía

Về mặt kinh tế, trong mỗi thân mía chứa khoảng 80 - 90% nước dịch, trong dịch đó chứa khoảng 16 - 18%. Sau khi thu hoạch, mía sẽ được đem ép để lấy nước dịch và sau đó được chế lọc, cô đặc thành đường.
 
Không chỉ được dùng để sản xuất đường, cây mía còn bao gồm những phụ phẩm chính như:
 
- Bã mía: chiếm 25 - 30% trọng lượng mía sau khi ép. Trong bã mía chứa trung bình 49% là nước, 48% là xơ (trong đó chứa 45 - 55% cellulose) và 2.5% là chất hòa tan (đường). Bã mía có thể dùng làm nguyên liệu đốt lò, làm bột giấy hoặc ép thành ván dùng trong kiến trúc, cao hơn là làm ra Furfural là nguyên liệu cho ngành sợi tổng hợp. Ngoài ra, trong tương lai khi mà rừng ngày càng giảm thì kéo theo nguồn nguyên liệu làm bột giấy, làm sợi từ cây rừng càng giảm đi thì khi đó nguyên liệu quan trọng để thay thế là mía.
 
- Mật gỉ: chiếm 3 - 5% trọng lượng đem ép. Thành phần mật gỉ trung bình chứa 20% nước, 35% đường saccaro, đường khử 20%, 15% tro, 5% protein, 1% sáp, 4% bột trọng lượng riêng. Từ mật gỉ cho lên men chưng cất rượu rum, sản xuất men các loại. Một tấn mật gỉ cho một tấn men khô hoặc các loại axit axetic, hoặc có thể sản xuất được 300 lít tinh dầu và 3,800 lít rượu, hay một ha mía có thể sản xuất ra 7,000 - 8,000 lít cồn để làm nhiên liệu. Vì vậy, khi mà nguồn nguyên liệu lỏng ngày càng cạn kiệt thì người ta đã nghĩ đến việc thay thế năng lượng của thế kỷ 21 là từ mía.
 
- Bùn lọc: chiếm 1.5 - 3% trọng lượng mía đem ép. Đây là sản phẩm cặn bã còn lại sau khi chế biến đường. Trong bùn lọc chứa 0.5% N, 3% Protein thô và một lượng lớn chất hữu cơ. Từ bùn lọc có thể rút ra sáp mía để sản xuất nhựa xeerrin làm sơn, xi đánh giày,… Sau khi lấy sáp, bùn lọc dùng làm phân bón rất tốt.
 
Bên cạnh đó, mía còn là loại cây có tác dụng bảo vệ đất rất tốt. Mía thương trồng từ tháng 10 đến tháng 2 hàng năm là lúc lượng mua rất thấp. Đến mùa mưa, mía được 4 - 5 tháng tuổi, bộ lá đã giao nhau thành thảm lá xanh dày, diện tích lá gấp 4 - 5 lần diện tích đất làm cho mưa không thể rơi trực tiếp xuống mặt đất, từ đó giúp chống xói mòn. Ngoài ra, mía là cây rễ chum và phát triển mạnh trong tầng đất từ 0 - 60cm. Một ha mía có thể có 13 - 15 tấn rễ, sau khi thu hoạch bộ rễ để lại trong đất cùng với bộ lá là chất hữu cơ quý làm tăng độ phì của đất.

Nước thải ngành mía đường

Nước thải của ngành công nghiệp mía đường luôn chứa một lượng lớn các chất hữu cơ bao gồm các hợp chất của cacbon nito, photpho. Các chất này dễ bị phân hủy bởi các vi sinh vật, gây mùi thối. Nước thải mía đường có tính axit.
 
vi sinh xử lý nước thải mía đường ecoclean 206
Sản phẩm EcoCleanTM 206 - Vi sinh chuyên xử lý nước thải mía đường, cồn, rượu, bia. Photo by EcoClean.
 
Phần lớn các chất rắn lơ lửng có trong nước thải ngành công nghiệp mía đường ở dạng vô cơ. Khi thải ra môi trường thì các chất này có khả năng lắng và tạo thành một lớp dày ở đáy nguồn nước, phá hủy hệ sinh vật. Gây nên quá trình phân hủy kị khí tạo ra các khí độc như: H2S, CO2, CH4 và gây thiếu hụt oxy trong nước.
 
Thông thường, để xử lý nước thải ngành mía đường đạt hiệu quả cao cần kết hợp với các dòng vi sinh xử lý nước thải mía đường để tăng hiệu quả xử lý. Song, nước thải của nhà máy đường thường được chia thành nhiều nhóm để xử lý, bao gồm:

a. Nước thải khu ép mía

Nước thải trong nhóm này được thải ra trong quá trình ép đường trong mía và làm nát các ổ trục của máy ép. Loại nước thải này có BOD cao (do có đường thất thoát) và có chứa dầu mỡ.

b. Nước thải từ rửa lọc

Nước thải rửa lọc tuy có lưu lượng nhỏ nhưng nồng độ BOD và chất lơ lửng cao. Nước làm mát được dùng với lưu lượng nước lớn và thường được tuần hoàn hầu hết hoặc một phần trong quy trình sản xuất. Nước làm mát thường nhiễm bẩn một số chất hữu cơ bay hơi từ đường đun sôi trong nồi nấu hoặc nồi chân không.
Nước rò rỉ và nước rửa sàn, rửa thiết bị tuy có lưu lượng thấp và được xả thải định kỳ nhưng có hàm lượng BOD cao.

c. Nước thải từ khu lò hơi

Nước thải từ lò hơi được thải định kỳ, với đặc điểm là chất rắn lơ lửng cao, và giá trị BOD thấp, nước thải mang tính kiềm.
d. Các hóa chất làm trong và tẩy màu khác như: Vôi CaCO2, khí CO2, H3PO4, hóa chất tẩy màu,…
 
Bảng thành phần ô nhiễm trong nước thải mía đường
Bảng thành phần ô nhiễm trong nước thải ngành mía đường. Photo by Internet.
 
Nguồn: Lâm Minh Triết, Nguyễn Thanh Hùng, Nguyễn Phước Dân - xử lý nước thải đô thị và công nghiệp, tính toán thiết kế công trình - Nhà xuất bản đại học quốc gia TPHCM - 2010
 

Bài viết khác cùng chuyên mục

Công nghệ xử lý nước thải công nghiệp bằng chế phẩm vi sinh
Chế phẩm vi sinh hay vi sinh xử lý nước thải là phương pháp sinh học trong xử lý nước thải công nghiệp. Mang đến hiệu quả triệt để và an toàn với môi trường sống.
MÔ TẢ TOÀN BỘ THÍ NGHIỆM JARTEST TRONG XỬ LÝ NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM [P2]
Ở tuần trước ECOCLEAN đã mô tả khái quát hệ thống thí nghiệm test nhanh A và xét hiệu quả định tính trong bài viết “MÔ TẢ TOÀN BỘ THÍ NGHIỆM JARTEST TRONG XỬ LÝ NƯỚC THẢI DỆT NHUỘM” Và trở lại tuần này ECOCLEAN sẽ tiếp tục bổ sung vào phần thí nghiệm Jartest xét hiệu quả bằng định lượng như hôm trước đã hứa với bạn.
Những lưu ý khi vận hành hệ thống xử lý hiếu khí và cách khắc phục các vấn đề thường gặp
Vận hành hệ thống xử lý hiếu khí thường gặp những vấn đề gì? Và cách khắc phục những vấn đề đó ra sao? Tất cả sẽ được EcoClean tổng hợp trong bài viết sau đây.
Hiện trạng ô nhiễm nước thải làng nghề dệt nhuộm tại Việt Nam
Hiện trạng ô nhiễm nước thải làng nghề dệt nhuộm tại Việt Nam phát sinh chính từ hoạt động làng nghề. Vì chỉ với quy mô nhỏ, công nghệ thủ công, lỗi thời, không đồng bộ, phát triển tự phát chủ yếu chịu sự chi phối của thị trường, không có hệ thống xử lý nước thải bài bản do do chi phí thiết kế hệ thống xử lý nước thải dệt nhuộm cao, và do không có sự hiểu biết của người dân về tác hại của nước thải dệt nhuộm đến sức khỏe của chính bản thân mình và những người xung quanh.
Chia sẻ lên mạng xã hội